Post Dam Sahası
Post-dam sahası (Posterior Palatal Seal), üst tam protezlerin ağızda düşmeden durmasını sağlayan, vakum etkisinin (negatif basınç) oluşturulduğu en kritik bölgedir.
Klinik derslerinde bu bölgeyi, protezin arka sınırının yumuşak dokuyu hafifçe sıkıştırarak hava girişini engellediği "mühürleme alanı" olarak tanımlarız.
Post-dam sahası, damaktaki sert doku ile hareketli yumuşak doku arasında yer alan, her iki taraftaki hamular çentikleri birleştiren alandır.
Ön Sınır: Sert damağın bittiği ve hareketli olmayan yumuşak damağın başladığı hat (Anterior Vibrating Line / Ön Titreme Hattı).
Arka Sınır: Yumuşak damağın hareketli kısmının başladığı hat (Posterior Vibrating Line / Arka Titreme Hattı). Genellikle "Ah" sesi çıkarıldığında titreyen hat burasıdır.
Klinikte post-dam sahasını belirlemek için hastaya kısa ve kesikli şekilde "Ah" dedirtilir.
Yumuşak damağın titremeye başladığı nokta işaretlenir.
Fovea Palatinalar genellikle bu hattın hemen önünde veya üzerinde bulunur ve klinisyen için önemli birer rehberdir.
Ölçü alındıktan sonra alçı model üzerinde, post-dam sahasına denk gelen bölge teknisyen veya hekim tarafından hafifçe kazınır.
Bu kazıma işlemi sayesinde, protez bittiğinde o bölgede bir çıkıntı oluşur.
Bu çıkıntı, ağızdaki yumuşak dokuyu 0.5 - 1 mm kadar sıkıştırarak mühürleme sağlar.
. Post-Dam Sahasının Fonksiyonları
Retansiyon (Tutuculuk): Protez ile doku arasında negatif basınç oluşturarak protezin düşmesini engeller.
Hava Girişini Engelleme: Hasta konuştuğunda veya çiğneme yaparken yumuşak damağın hareketiyle protezin arkasından hava sızmasını önler.
Öğürme Refleksini Azaltma: Protezin arka sınırı dokuya hafifçe gömüldüğü için dilin arka kısmının protez kenarını bir "yabancı cisim" gibi algılamasını ve öğürme refleksini azaltır.
Gıda Birikimini Önleme: Yiyecek artıklarının protezin altına kaçmasını engeller.